Kurs spawacza: MMA, MAG, MIG czy TIG, którą metodę wybrać
Numery 111, 135, 141 w ofertach kursów to metody spawania. Sprawdź, co znaczą, czym się różnią i jak wybrać kurs pod swoją pracę.
Oznaczenia 111, 131, 135, 141 i 311 w ofertach kursów to numery metod spawania. 111 to spawanie elektrodą otuloną (MMA), 131 to MIG, 135 to MAG, 141 to TIG, a 311 to spawanie gazowe. Wybór metody zależy od tego, czym i na czym będziesz spawać w pracy, bo po egzaminie masz uprawnienia tylko do tej metody, w której zdawałeś.
To odpowiedź na pytanie, które pada najczęściej. Poniżej wyjaśniamy, jak to wygląda w ofertach ośrodków i co wynika z tego dla Ciebie.
Co oznaczają skróty MMA, MAG, MIG i TIG?
Opisy poniżej pochodzą z cennika Centrum Mentor, który podaje pełne nazwy metod. Do tego dopisaliśmy warianty materiałowe z oferty Certo.
| Skrót i numer | Jak opisuje to cennik | Warianty z oferty Certo |
|---|---|---|
| MMA 111 | spawanie elektrodą otuloną | osobny kurs „elektroda otulona (111)” |
| MIG 131 | spawanie łukowe elektrodą topliwą w osłonie gazów obojętnych | aluminium, stal stopowa |
| MAG 135 | spawanie łukowe elektrodą topliwą w osłonie gazów aktywnych lub mieszanek gazowych | drut lity (135) i drut proszkowy (136) |
| TIG 141 | spawanie łukowe elektrodą nietopliwą | stal niestopowa, stal nierdzewna (stopowa), aluminium |
| Gazowe 311 | spawanie gazowe acetylenowo-tlenowe | osobny kurs spawacza gazowego (311) |
Widać z tego, że ta sama metoda ma w ofertach kilka kursów, zależnie od materiału. Certo osobno sprzedaje na przykład TIG 141 do stali niestopowej, do stali nierdzewnej i do aluminium. Przed zapisem dowiedz się więc nie tylko, jaką metodę, ale też na jakim materiale będziesz zdawać.
Czy po jednym kursie mogę spawać każdą metodą?
Nie. Akademia Spawania we Wrocławiu pisze, że spawacz zwykle ma uprawnienia tylko do tego procesu, który stosowano na egzaminie. Użycie innego procesu wymaga osobnego egzaminu. Ośrodek opisuje też wyjątki, na przykład kwalifikacja w metodach 141, 143 i 145 obejmuje jednocześnie metodę 142, ale nie odwrotnie.
Egzamin ocenia też zakres: materiał, spoiwo i rodzaj złącza. Jeśli w pracy zaczniesz spawać poza zakresem uprawnień, potrzebny jest nowy egzamin.
To jest najważniejsza informacja dla osoby, która chce kupić jeden kurs i mieć „uprawnienia spawacza”. W ofertach, które przejrzeliśmy, uprawnień ogólnych nie ma. Są uprawnienia do metody, materiału i zakresu.
Jak wybrać metodę?
Najpewniej tak: zapytaj pracodawcę albo w ogłoszeniu, jaką metodą i na jakim materiale się spawa. Jeśli masz ogłoszenie z konkretnym wymaganiem (na przykład „spawacz MAG 135”), wybierz kurs na tę metodę. Jeśli nie masz jeszcze pracy, zadzwoń do kilku firm w okolicy i zapytaj, kogo szukają.
Nie wybieraj metody na podstawie tego, co „jest modne”. Kurs na metodę, której nikt w Twojej okolicy nie stosuje, niewiele Ci da.
Odpowiedz na kilka pytań w formularzu, a wskażemy ośrodki w Twojej okolicy, które prowadzą kurs na wybraną metodę.
Jak wygląda egzamin spawalniczy?
Według Akademii Spawania kurs ma dwa etapy. Najpierw odbywa się szkolenie z częścią teoretyczną i praktyczną, a potem egzamin, na którym kursant samodzielnie wykonuje określoną próbkę.
Szkolenia modułowe są prowadzone w trzech poziomach kwalifikacji: spoiny pachwinowe, blachy i rury. Do modułu podstawowego kandydat ma mieć co najmniej 18 lat, wykształcenie minimum podstawowe i zaświadczenie lekarza medycyny pracy o zdolności do pracy na stanowisku spawacza. Do modułów ze spoinami czołowymi przyjmowane są osoby, które ukończyły pozytywnie kurs niższego poziomu.
Certo w opisach kursów pisze o egzaminie praktycznym i teoretycznym oraz o świadectwie wystawianym przez TÜV lub SGS i o zgodności z normą PN-EN ISO 9606-1. Inne ośrodki mogą współpracować z innymi jednostkami, więc zapytaj, kto będzie egzaminował i wystawiał dokument. Ważność uprawnień, którą podaje Certo przy części kursów, to 3 lata. Przy innych ofertach spytaj o to wprost.
Czy każdy spawacz potrzebuje zaświadczenia z UDT?
Nie każdy. Urząd Dozoru Technicznego pisze, że zaświadczenia kwalifikacyjne muszą mieć osoby wykonujące spawanie, zgrzewanie oraz przeróbkę plastyczną i obróbkę cieplną w toku wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń podlegających dozorowi technicznemu. Dotyczy to więc pracy przy takich urządzeniach, a nie wszystkich spawaczy.
Akademia Spawania przywołuje też rozporządzenie Ministra Gospodarki z 27 kwietnia 2000 roku o bezpieczeństwie i higienie pracy przy pracach spawalniczych. Według tego opisu prace spawalnicze powinny wykonywać osoby ze stosownym zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia, świadectwem egzaminu spawacza albo książką spawacza. Który dokument jest potrzebny w Twojej pracy, ustal z pracodawcą przed zapisem.
O co zapytać ośrodek przed zapisem
- Na jaką metodę, materiał i zakres (spoiny pachwinowe, blachy, rury) jest ten kurs?
- Kto przeprowadza egzamin i jaki dokument dostanę po zdaniu?
- Czy opłata egzaminacyjna jest w cenie kursu?
- Ile godzin praktyki jest na osobę, na jakim sprzęcie i ile osób ćwiczy jednocześnie?
- Ile ważne są uprawnienia i ile kosztuje ich wznowienie?
- Czy muszę mieć zaświadczenie lekarskie przed rozpoczęciem kursu i czy ośrodek je organizuje?
- Jak wygląda termin egzaminu, jeśli nie zdam za pierwszym razem, i ile wtedy zapłacę?
Pytanie nr 3 i 5 zmieniają koszt najmocniej. Ile to wszystko kosztuje w przykładowych cennikach, opisujemy w tekście ile kosztuje kurs spawacza.
Jeśli masz już metodę, odpowiedz na 6 pytań, a dobierzemy ośrodki w Twojej okolicy.
Najczęstsze pytania
Czy kurs spawania TIG jest trudniejszy niż MAG? Bez konkretnego zakresu trudno to porównać: ośrodki sprzedają TIG na stali niestopowej, nierdzewnej i aluminium jako osobne kursy. Poproś ośrodek, żeby opisał przebieg praktyki dla każdej metody i ile godzin ćwiczeń zakłada.
Ile ważne są uprawnienia spawalnicze? Certo podaje przy części swoich kursów ważność 3 lata. To zależy od ośrodka i jednostki, która wystawia dokument, więc zapytaj o to przy zapisie.
Czy muszę mieć zaświadczenie lekarskie? Akademia Spawania wymaga na module podstawowym zaświadczenia lekarza medycyny pracy o zdolności do pracy na stanowisku spawacza. Inne ośrodki mogą mieć własne zasady.
Czy potrzebuję doświadczenia, żeby zacząć? Akademia Spawania opisuje poziom podstawowy dla kandydatów z wykształceniem minimum podstawowym, więc doświadczenie nie jest tam warunkiem. Zapytaj, jak jest w ośrodku, który wybierasz.
Źródła
- Nazwy metod spawania z numerami (MMA 111, MIG 131, MAG 135, TIG 141, gazowe 311) w cenniku kursów
- Warianty kursów według materiału i metody, informacja o egzaminie i świadectwie TÜV lub SGS, ważność uprawnień podawana przez ośrodek, norma PN-EN ISO 9606-1
- Dwa etapy kursu, moduły szkolenia, wymagania wobec kandydatów, zasada osobnego egzaminu na każdy proces spawania, rozporządzenie MG z 27 kwietnia 2000
- Obowiązek posiadania zaświadczenia kwalifikacyjnego przez osoby spawające przy urządzeniach podlegających dozorowi technicznemu